Besparen op cultuur

 

Cijfers
    De Vlaamse begroting bedraagt 67 miljard per jaar. Om die in evenwicht te krijgen moet 2 miljard bespaard worden in 2027, oplopend tot 3 miljard in 2029. Van die drie miljard moet 1,2 miljard komen uit besparingen op eigen werking en op subsidies, en daarvan moet moet 47 miljoen komen van subsidievermindering aan cultuur. Voor wie percentages wil uitrekenen: het jaarlijkse totale cultuurbudget bedraagt, afhankelijk van wat men er juist onder verstaat, 420 tot 520 miljoen. In tabelvorm wordt dat:

 

     Velen vinden het pijnlijk dat minister van Cultuur Caroline Gennez de besparing eenzijdig geconcentreerd heeft in de sector van cultureel erfgoed en archieven*. 

 

Partijpolitiek

      Bart Eeckhout begint zijn commentaar van 2 oktober met de redelijke opmerking dat bij elke begroting geldt: damned if you do, damned if you don’t. Daarna gebruikt hij wat superlatieven om de keuze van Gennez tegen de erfgoedsector te hekelen, en daarna besteedt hij de helft van zijn commentaar aan kritiek op de N-VA ‘die dat laat passeren,’ waarbij hij in zijn enthousiasme eindigt bij het dossier van de Palestijnse beursstudenten en het luchthavenbeleid. Tja, natúúrlijk heeft het N-VA hier een verachtelijk compromis goedgekeurd waarmee haar eigen cultuurbeleid in het verleden weer wordt afgebroken. Dat is wat politieke compromissen altijd zijn: verachtelijk. Demir wil niet besparen op onderwijs, dan moet ze in ruil collega Gennez haar zin laten doordrijven op cultuur. Ik heb in elk geval liever Demir op onderwijs en Gennez op cultuur dan omgekeerd.

 

Crowdfunding

     Kan de erfgoedsector geen beroep doen op crowdfunding om zijn financiering veilig te stellen. Dat gaat niet. Het publiek is gewend geraakt aan subsidies. De burger zal redeneren: waarom zou ik geld geven aan iets dat altijd al door de overheid werd betaald? Bovendien is bijvoorbeeld historisch onderzoek op grond van archieven een buitengewoon eerbare, maar tegelijk een buitengewoon elitaire activiteit. Die kun je alleen sponsoren via mecenaat of via het verlichte despotisme van subsidies.

 

Bozar

     Naast de erfgoedsector verliest ook het kunstencentrum Bozar de Vlaamse subsidies ten bedrage van 760.000 euro. In totaal had Bozar 750.000 bezoekers. Als dat allemaal betalende bezoekers zouden zijn, dan kan de verloren subsidie gecompenseerd worden door een prijsverhoging van 1 euro per toegangsticket. Als de helft betalende bezoekers zijn, dan zou de ticketprijs met 2 euro moeten stijgen. Jan Wostyn speculeert op X.com dat die prijsstijging de welstellende cultuurconsument er niet van zal weerhouden om evenementen van Bozar bij te wonen. 

 

Bozar (2)

     Er circuleert op de sociale media een bericht van Vlaams parlementslid Maurits Vande Reyde. 

 

Kreeg bericht van iemand in Bozar. De directeur leidde het concert in. Omwille van het wegvallen van subsidies, weigerde hij het “ook in het Nederlands te doen”. 

 

     Hoe moet ik dat nu zeggen? Ik hóóp dat het bericht waar is. 

 

 Verbindende cultuur

      Dat  progressieve cultuursector ontzien wordt, neemt niet weg dat de radicaal linkse medemens in de Gennez-besparingen een aanval van rechts ziet. ‘Dat is geen besparing,’ las ik ergens op de sociale media, ‘van enkele euro’s op cultuur … maar een politieke moord en afrekening. Cultuur is gevaarlijk voor rechts … Cultuur verbindt, en rechts wil verdelen en heersen, ten dienste van de superrijken en multinationals.’

     Nou ja, cultuur kan wel eens verbinden. Het is leuk als je politieke tegenstander toevallig ook van polyfonie of barokmuziek houdt. Maar zijn de hedendaagse podiumkunsten werkelijk verbindend? Misschien gold dat voor het Griekse theater van 2.500 jaar geleden, maar ondertussen is er veel veranderd. Max Weber suggereert ergens dat het domein van de kunst mogelijk getekend is door een aristocratische geest die vijandig staat tegenover de menselijke broederlijkheid. 

 

 

* Over de archievenkwestie: zie ook hier