Longreads: als het ietsje (of veel) langer mag zijn

dinsdag 14 oktober 2025

Maakt AI factcheckers overbodig?

      De Nobelprijswinnaars economie van dit jaar zouden er volgens De Standaard (14/10) op aandringen dat overheden vangnetten voorzien voor de mensen die hun job verliezen door AI. Mijn gedachten gaan dan in de eerste plaats uit naar de factcheckers. Vroeger las ik wel eens een factcheck op Knack, maar vandaag doe ik zelf dagelijks factchecks met Grok en aanverwante chatbots. Ik lees berichten op de sociale media dat er in Gaza geen honger geleden werd aangezien de directeur van de UNRWA zelf toegeeft dat daar nog een voedselvoorraad voor drie maanden is*. Een oorlog zonder honger, dat zou raar zijn, denk ik. Een kleine factcheck wijst uit dat de berichten over de UNRWA-directeur een verdraaiing zijn van de werkelijkheid.
   
     Of ik lees in het editoriaal van Karel Verhoeven over de vrijlating van de gijzelaars: ‘In ruil werden 1.700 Palestijnen die vastzaten zonder enig proces, herenigd met hun familie.’ Hé, denk ik, dat verdient misschien enige nuance. Ik zal het eens aan Grok vragen. ‘Nee, dat klopt niet helemaal,’ zegt Grok. In totaal werden bijna 2.000 Palestijnen vrijgelaten, waarvan ongeveer 1.700 afkomstig waren uit Gaza en vastgehouden werden als krijgsgevangenen. Die komen nu vrij, wat normaal is bij een vredesbestand. Het is natuurlijk best mogelijk dat er onder de krijgsgevangenen ook burgers waren die er alleen van verdácht werden Hamas-strijders te zijn, aangezien die lui de vervelende gewoonte hebben om hun uniform slechts aan te trekken als ze paraderen. Maar dat krijgsgevangenschap een voorafgaandelijke proces veronderstelt, dat heb ik nog nooit gehoord.
     Ik geef graag toe dat Verhoevens cijfer van 1.700 correct is.  Alleen vermeldt hij niet de andere 250 Palestijnse gevangenen die nu worden vrijgelaten, die wél een proces hebben gehad, en die wel veroordeeld zijn voor delicten zoals aanslagen of medeplichtigheid aan aanslagen. Hamas eiste geloof ik ook de vrijlating van Fatah-leider Marwan Barghouti – mijn vrouw heeft diens neef goed gekend – maar daarvoor lijkt het mij nog véél te vroeg. Of Barghouti ooit de rol zal kunnen spelen die laat ons zeggen Michael Collins of Gerry Adams in Ierland hebben gespeeld, dat kan niemand voorspellen. Zelfs AI blijft hier nog in gebreke.
     Mag ik Verhoeven overigens prijzen voor de elegantie waarmee hij slaat en zalft. Hij is ten slotte Ludo De Witte niet**. Hij had voor hetzelfde geld het vredesbestand kunnen hekelen als een overwinning van Netanyahu die binnenhaalt wat hij wou: het vrijlaten van de gijzelaars en het onschadelijk maken van Hamas. Maar hij wil het akkoord liever zien als een overwinning óp Netanyahu. ‘Niemand kan nog beweren dat diplomatieke druk niet helpt,’ schrijft Verhoeven. Dat is juist. En niemand kan beweren, denkt hij erbij, dat De Standaard niet geholpen heeft om die diplomatieke druk tot stand te brengen. We voelen de angst nog na van Trump die dag na dag De Standaard opensloeg en daar koppen zag als : ‘Petra De Sutter: in Gent nemen we de meest verregaande beslissingen van Vlaanderen over Israël.’ (DS 19/9).


* Ik heb Grok alleen iets gevraagd over de zogezegde uitspraak van die UNRWA-directeur. Die bleek te gaan over de voorraden die aan de grens staan te wachten. Geen mens heeft op dit ogenblik een overzicht van de precieze toestand aangaande voedsel en honger en Gaza. Als geen mens dat overzicht heeft, dan ook Grok niet. AI staat nog in zijn kinderschoenen. 


** Zie mijn stukje hier over Palestina-activist Ludo De Witte die Maxime Prévot een crapuul noemt.


 

7 opmerkingen:

  1. Over de factcheck van UNRWA en voedselvoorraden in Gaza: heb je de filmpjes gezien van de vieringen in Gaza? Allemaal goed gekleed, goed gevoed, dure telefoontjes. Het water kwam mij in de mond toen ik schalen met droge worstjes zag rondgaan. Je zou er zelfs kunnen spreken hebben van stijl en een zekere savoir-vivre. En ook tussen de terugkeerders die in drommen langs het strand lopen zie ik geen biafraantjes, toegegeven, wat minder stijl , maar Israël heeft die precies allemaal goed gevoed. Alleen Israël krijgt dat voor mekaar. En gij nu, Groc...

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik heb Grok dit keer niets gevraagd over de globale voedselsituatie in Gaza, alleen over de uitspraak van die directeur van de UNRWA.

      Verwijderen
    2. Nu ik leer dat Grok van Elon is, valt mij de informatie van Grok over dit specifiek punt een beetje tegen. Ik vrees dat het Palestina-fetisjisme erin geslaagd is Elon's algoritmen binnen te sluipen. Maar voor de rest, fijn dat U Grok verkiest boven chatGTP.

      Verwijderen
  2. Over Gerry Adams en consoorten: schiet Hamas ook verraders door de knieën? Als ze het niet doen zijn ze minder crapuleus dan de IRA indertijd. Smeren ze, als ze in een Israëlische bak ziitten hun ook hun str... aan de muren? Indien niet, zijn ze hygiënischer.....

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Wat dacht je van: 'Bij het verslikken in mijn koffie, viel ik van mijn stoel' ? Nooit zuinig zijn met clichés !

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Ik begrijp niet dat je factcheckt met AI. Ik zou altijd factchecken met WIkipedia en met websites van kranten. AI is een heel goede aggregator. AI is niet zo goed in precieze data. AI is bovendien notoir gevoelg voor je vraagstelling.

    Ik heb ooit een zeer droge vraag gesteld ivm tennis. Toen ik ze bevestigend stelde, kreeg ik een bevestigend antwoord. Toen ik ze daarna ontkennend stelde, kreeg ik een ontkennend antwoord.

    Misschien ben jij intussen al doorwinterd. Ik wantrouw AI op gebied van diepere kennis. Een brede synthese, dat wel.

    D.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Je moet inderdaad goed oppassen met de vraagstelling. Meestal stel ik een vraag op verschillende manieren, zo nodig op verschillende AI-platformen, ook over neutrale onderwerpen. Eigenlijk is voor mij het grote voordeel van AI de snelheid. Ik citeer twee voorbeelden. Het eerste, over die UNRWA-voorzitter zou ik niet op Wikipedia gevonden hebben, en het zou veel werk geweest zijn om dat precieze detail ergens anders te checken. Het antwoord dat ik kreeg was zo plausibel dat ik niet verder heb gezocht. Dat over die vrijgelaten Palestijnen had ik wel kunnen vinden, maar één vraag aan Grok was voldoende om plausibele informatie te krijgen (die in elk geval vollediger en preciezer was dan wat ik in de krant had gelezen). Bovendien ga ik er in de redenering van mijn stukje vanuit dat AI nog veel zal verbeteren inzake precieze data.

      Verwijderen