Monopolie in de entertainment business
Een van de sterke a priori argumenten tegen het ongebreideld kapitalisme is dat het leidt tot monopolies die slechte kwaliteit aanbieden tegen veel te hoge prijzen. Maar daar zie ik nooit voorbeelden van. Welke producten zijn ten gevolge van monopolievorming te duur? Krielaardappelen? Computers? Piano’s? Gisteren kreeg ik op Het Nieuws eindelijk een voorbeeld. Door de samenwerking van Live Nation an Ticket Master was er een concertgigant ontstaan die te hoge prijzen aanrekende voor tickets. ‘Dat is waar,’ zei mijn vrouw, ‘zulke tickets kosten makkelijk 100 of 200 euro.’ Maar is dat te duur? vroeg ik mij af. Zo’n concert organiseren brengt aardig wat kosten mee. De Standaard (17/4) van de dag erna bracht het antwoord: experts van de Amerikaanse overheid hebben betoogd dat de Ticketmaster gemiddeld 1,72 dollar per ticket te veel aanrekende.’ Niet veel meer dan 1 procent dus. Hoe ze het hebben uitgerekend weet ik niet, maar die experts waren er niet op uit om de prijsverhoging zo klein mogelijk voor te stellen.
Planlast in het onderwijs
Schooldirecteur Dimitri Meurrens (DS 17/4) schrijft een filosofische bezinning over de onderwijshervormingen. De titel is misleidend: ‘Hoe maak je van planlast planlust?’ Ik had het stuk daarom bijna overgeslagen. Maar het bevat juist een heel goede opsomming van wat de moderne planlast in het onderwijs inhoudt:
Leerlingenvolgsystemen, de toenemende juridisering, online platformen waarop van alles moet worden geregisteerd, allerlei actieplannen die moeten worden opgesteld … Kortom, veel schrijfwerk, en dus ook veel leeswerk. Maar waarom wordt dat alles doorgaans als een last ervaren? … Onderwijsmensen zijn meestal plichtsbewust en doen wat ze denken dat van hen wordt verwacht, ook als die inspanningen niet in verhouding staan tot het beoogde effect.
De lijst is redelijk volledig. Er ontbreekt nog ‘vergaderwerk’. Zelf geef ik toe dat ik het ‘leeswerk’ de laatste jaren van mijn carrière wat verwaarloosd heb, ook al werd het ‘schrijfwerk’ van mijn collega’s daardoor nog een fractie nuttelozer.
Wanneer mijn buurvrouw-Aldi kassierster bij de nieuwe plannen voor zondagswerk, per gewerkte zondag 50 euro premie zou overhouden dan nog kan ze ervan, ook al werkt ze àlle zondagen per jaar, het duurste ticket voor Beyoncé niet betalen. Dergelijke linkse praat las ik in De Standaard. Natuurlijk vertelt men er niet bij dat er twee gratis drankbonnen zijn inbegrepen!
BeantwoordenVerwijderenCitaat: " ...monopolies die slechte kwaliteit aanbieden tegen veel te hoge prijzen. Maar daar zie ik nooit voorbeelden van.."
BeantwoordenVerwijderenMonopolies bestaan, zijn een natuurlijk fenomeen, en verdwijnen.
Wat slecht is voor de vrije markt is 'misbruik van monopolies', gedefinieerd in competition law overal ter wereld.
Het is dwaas te ontkennen dat misbruik van monopolies niet bestaat.
Het doel van competitie wetgeving is de vrije markt optimaal vrij te houden. Niet het uitschakelen van monopolies, wel de concurrentie bewaren, de kern van het kapitalisme om het zo te zeggen.
Misbruik is o.a. de mogelijke concurrentie uitschakelen. Microsoft heeft dat gedaan en de wetgeving heeft toen ingegrepen.
Een ander voorbeeld zijn sommige geneesmiddelen.
Extreme Price Hikes: Companies often acquire rights to older, sole-source drugs and implement dramatic price increases. A notable example is Daraprim, which saw a 5,000% increase per pill.
Correctie: ontkennen dat misbruik van monopolie bestaat (geen twee negatieven). Dirk
VerwijderenDaraprim 30tabl. kost hier 4,46 euro! Met zo'n prijs komt niemand uit de kosten.
VerwijderenIk wil zeker niet ontkennen dat de mogelijkheid bestaat dat een monopoliepositie misbruikt wordt, of negatieve effecten kan hebben. Ik zeg alleen dat daar meestal geen voorbeelden van worden gegeven. U geeft zelf twee interessante voorbeelden. Het voorbeeld van Microsoft is inderdaad een overtuigend voorbeeld van de noodzaak om niet het monopolie te verbieden maar wel bepaalde praktijken ervan. De beperkingen die aan Microsoft werden opgelegd (bv. ivm dubbelverkoop) kunnen/moeten trouwens ook worden opgelegd aan bedrijven die helemaal geen monopolie hebben. De farmaceutische sector, uiteraard, maar op die ingewikkelde kwestie wou ik niet ingaan.
VerwijderenZie hierna. Het product is niet langer patentbeschermd, maar een alternatief moest door de Amerikaanse goedkeuring op basis van het oorspronkelijk product.
VerwijderenToegang totdat product werd geweigerd, het moet een officieel geleverd verifieerbaar product zijn. De-facto een belemmering van de vrije markt en monopolie van één leverancier. Een rechtszaak heeft een einde gebracht aan deze marktblokkering. Ik ken niet de huidige Amerikaanse prijs, blijkbaar is die nog steeds zeer hoog, zoek het zelf op.
Trouwens uw commentaar dat een prijs van enkele euro's niet voldoende is, is op niets gebaseerd. In het kapitalistisch systeem kunnen veel dingen zeer efficiënt gemaakt worden.
Daraprim (pyrimethamine) gained notoriety in 2015 when Turing Pharmaceuticals raised its price by over 5,000%, from $13.50 to $750 per pill. As of 2020, the list price remained $750 per pill, or roughly $73,000 for a bottle of 100, though FDA-approved generics have since entered the market. The drug treats toxoplasmosis, particularly in patients with weakened immune systems.
"Trouwens uw commentaar dat een prijs van enkele euro's niet voldoende is, is op niets gebaseerd. In het kapitalistisch systeem kunnen veel dingen zeer efficiënt gemaakt worden." Ik begrijp het argument niet goed. Ik bedoelde alleen dat in dat ene geval dat ik aanhaal een studie beweert dat het over een prijsverschil van 1 % gaat. Maar hoe men dat heeft uitgerekend weet ik niet, en ook niet wat het mogelijke verschil in de toekomst (zonder concurrentie) zou zijn. Is het dat laatste wat u bedoelt?
BeantwoordenVerwijderenSorry, die reactie was gericht aan Eric D. die beweerde dat 4.46 euro niet voldoende is om uit de kosten te komen. Zie hoger.
VerwijderenDat is ongefundeerd, dan moet je de jaarverslagen van die onderneming gaan analyseren. De redelijke aanname is dat ze wel uit de kosten komen, anders stoppen ze (vrijwillig of gedwongen).
Kapitalisme drijft efficiëntie van productie en distributie meestal op. Dat is de essentie van het succes van vrij ondernemen. Regulering is nodig om een level playing field te verzekeren en om aan maatschappelijke eisen te voldoen. Dat laatste is een ander verhaal.