‘Witte mannen naar achteren’

     Het is alweer bijna een maand geleden en bij ons is er niet veel ophef over gemaakt. Op 20 juni riep zangeres en verzetsstrijdster tegen het nazisme Sophie Straat iets opvallends op een Nederlands festival: 

‘Ben je een vrouw? Ben je queer? Ben je van kleur? Naar voren! Witte mannen naar achteren. Ik herhaal: witte mannen naar achteren.’ 

Op de sociale media kwamen er natuurlijk felle reacties.
     Ik kom bij dat soort berichten altijd in gewetensnood. Moet ik daar iets over schrijven? Ben ik laf als ik het niet doe? Maar ik kan toch moeilijk doen alsof ik mij beledigd voel, terwijl wat ik echt voel alleen maar een soort vermoeide verbazing is. Alweer? Nog steeds? 
     Het is, vind ik, aan de linkse en progressieve mensen om te reageren. Zulke stupide uitspraken zouden bij hen sterkere emoties moeten oproepen dan bij mij. Boosheid, bijvoorbeeld, omdat hun eigen kamp weer eens belachelijk wordt gemaakt door iemand uit de eigen gelederen*.
      Maar misschien is het plaatsvervangende schaamte die bij hen overheerst, en daarover iets schrijven – dat weet ik uit ervaring – is moeilijk. Dan zwijgt men liever. En daarom klaagde de zangeres achteraf dat ze zich door de progressieve media onvoldoende gesteund voelde toen de felle reacties kwamen. Die progressieve media zwegen liever. Behalve geloof ik de VPRO.

Post Scriptum

Nu heeft de zangeres haar stunt nog eens herhaald op de Gentse Feesten. Uiteraard kwamen er op de sociale media weer verontwaardigde reacties van rechts. Ik heb ook wat linkse reacties gelezen die het opnamen voor de artieste. De verstandigste leken mij de reacties naast de kwestie. Over de muzikale kwaliteiten van Straat, over het ongemak van op de eerste rij te staan, over de etiquette in de moshpit. Iemand schreef dat de oproep van Straat als fijne ironie bedoeld was. Iemand anders schreef dat de oproep alleen de zangeres en haar publiek aanging. Ook waren er, las ik, onder degenen die iets ongunstigs over Straat hadden gezegd velen die het fascisme in hun hart hadden gesloten. Een eenzame verdedigde discriminerende taal  als middel om witte privileges te compenseren. 

Twee lichtpunten. Ik vond het fijn dat voor een keer ook regressief links het opnam voor de vrije meningsuiting. En vooral, er waren ook links-progressieven zoals Jan De Zutter die hun afkeuring uitspraken in naam van een consequent humanisme. 

* De boosheid heb ik ondertussen gevonden op de FB-pagina van marxist Jan Dumolyn. “Het is tijd,” schrijft hij, “dat links volledig breekt met de reactionaire zever van de identity politics, die lulkoek over “privilege”, dat moralisme, het viseren van bepaalde bevolkingsgroepen etcetera. In de VS hebben ze dat 15 jaar gedaan en het resultaat is fascisme. Geen excuses voor deze zelfdestructieve domheid.”