Saksen-Anhalt

 

     Mijn vader werd tijdens de oorlog gedeporteerd naar Plauen in Saksen. Hij vond het daar vreselijk. ‘Norse mensen,’ zei hij. Het was een van de redenen waarom hij naar Zwitserland heeft proberen te vluchten, waar hij helaas in de buurt van de grens werd opgepakt. Die ongelukkige wending kreeg een gelukkig staartje, want na zijn gevangenisstraf, mocht hij in Zuid-Duitsland blijven. Daar vond hij het wel fijn. ‘Vriendelijke mensen,’ zei hij.
     Nu ik op de kaart van Duitsland gekeken heb, weet ik dat Saksen en Saksen-Anhalt twee verschillende deelstaten zijn. Of de mensen in Saksen-Anhalt ook zo nors zijn als hun buren weet ik niet. Wel weet ik dat een groot deel van hen op de radicaal-rechtse AfD gestemd hebben, en een niet onbelangrijk deel op de radicaal-linkse partijen Die Linke en BSW.
      AfD, ook dat weet ik, is een partij die zich tegen immigratie uitspreekt, terwijl men daar in Saksen-Anhalt minder mee te maken heeft dan in andere deelstaten. Het probleem lijkt er veeleer de emigratie te zijn, maar dan van jong, geschoold en dynamisch talent. Maar ook een minder grote immigratie kan ook voor ongenoegen zorgen, en nog meer voor ongerustheid dat het ‘zo erg’ zou worden als elders.
      Die ongerustheid en dat ongenoegen worden niet altijd goed gemeten door sociologisch onderzoek. De Hochshule Magdeburg-Stendal heeft vorig jaar aan 1.101 inwoners van Saksen-Anhalt gevraagd wat zij spontaan als de grootste problemen zagen. Ze mochten er maximaal drie opgeven. Dit is het resultaat. 

• 38,5% noemde economie, werk en lonen
• 30,0% noemde infrastructuur, personeelstekort, gemeenten of winkelmogelijkheden
• 22,7% noemde asiel of immigratie 
• 21,7% noemde onderwijs, school, kinderopvang, kinderen/jongeren    

    77,3 procent noemde dus asiel of immigratie niét, of niet spontaan. En toch stemde 44 procent op AfD. Ik kan daar allerlei redenen voor bedenken. Een ervan is dat kiezers wellicht geloven dat het probleem van de migratie redelijk makkelijk kan worden opgelost als de politici dat willen. Economie, werk en lonen zijn ‘belangrijker’ maar ik geef de kiezers geen ongelijk als ze geloven dat ‘de politiek’ daar niet zo heel veel aan kan doen.
        Politici denken over de haalbaarheid van een anti-migratiebeleid helemaal anders. Tijdens de regeringsonderhandelingen hebben Bart De Wever en Theo Francken naar het schijnt enkele voorstellen tot migratiebeperking op tafel gelegd. Die werden onmiddellijk verworpen als ‘juridische sciencefiction’.

                                                                                ***

     Ik heb het vier of vijf keer gehoord op het VTM-Nieuws: met de verkiezingen in Saksen-Anhalt kan ‘voor het eerst sinds 1933 weer een extreemrechtse partij aan de macht komen.’ Ik heb mij daaraan geërgerd. De gelijkstelling tussen hedendaags extreemrechts en de nazi-partij is zeker op zijn plaats in een opiniestuk of een polemisch boek, maar niet op het Nieuws. Dat moet neutraler. Al te vaak hoor ik Stef Wauters besluiten met: ‘Zo is dat.’ of  ‘Gelukkig maar.’