En nu we het toch over betrouwbare en onbetrouwbare citaten hebben … Gisteren zag ik een citaat van de Paus op de FB-pagina van een betrouwbare vriend:
It is painful to see how, especially in the West, the space for genuine freedom of expression is rapidly shrinking. At the same time, a new Orwellian-style language is developing which, in an attempt to be increasingly inclusive, ends up excluding those who do not conform to the ideologies that are fuelling it.
Dat is een citaat dat ik prima zou kunnen gebruiken als ik ergens een rede moet houden of als ik weer eens een stukje wil schrijven ter verdediging van het vrije woord. Maar ik vertrouw het niet helemaal. Zegt de paus hier nu net hetzelfde als J.D. Vance in zijn München-speech van vorig jaar, toen hij tekeer ging tegen woke en cancelcultuur? Komt de paus nu ook al in het geweer tegen de gevaarlijke wetgeving rond haatspraak, racisme en islamofobie? En waarom zegt hij uitdrukkelijk dat het probleem zich stelt ‘in the West’? Is het beter gesteld met het vrije woord in Rusland, in China, in de Arabische wereld, in zwart Afrika? Of is het een citaat dat AI bij elkaar gehallucineerd heeft?
Ik besluit te doen wat Petra De Sutter heeft nagelaten: AI inzetten om de authenticiteit van een citaat te controleren. Ik kom er al snel achter dat de woorden van de paus inderdaad letterlijk zo uitgesproken werden in zijn Nieuwjaarstoespraak voor de buitenlandse diplomaten. Maar de context van het citaat is belangrijk. Ik vind die in een stuk van Church Times:
[The pope] said … that “subtle forms” of discrimination were spreading in Western countries, where Christians were “restricted in their ability to proclaim the truths of the gospel for political or ideological reasons, especially when they defend the dignity of the weakest, the unborn, refugees and migrants, or promote the family.
De paus heeft het dus niet over wettelijke beperkingen die worden opgelegd aan het vrije woord maar over het marginaliseren van christelijke standpunten rond huwelijk, abortus, euthanasie en een christelijk-genereus immigratiebeleid. Maar de vrije mening garandeert niet dat alle meningen even vaak aan bod komen. Sommige meningen zijn nu eenmaal niet populair meer onder het volk of onder de elite.
Ik geloof niet dat de paus veel voorbeelden kan geven van christenen die in Westerse landen worden vervolgd wegens het verkondigen van evangelische standpunten. Alleen rond abortus worden wel eens wetsvoorstellen ingediend om bepaalde meningen te verbieden. In ons land zijn er zulke voorstellen geweest van Open-VLD en van MR. Ik heb die wetsvoorstellen toen bekritiseerd als een aanval op het vrije woord. Misschien heeft de paus dát blogje* gelezen.
* Mijn blogje over abortus en vrije meningsuiting staat hier.
.
Rector De Somer sprak de redevoering met de passage van “het recht op dwalen” uit toen paus Johannes Paulus II in mei 1985 België en de KUL bezocht.
BeantwoordenVerwijderenNaarmate ik er langer over nadacht, schoof ik (ook) steeds meer op naar de mening dat De Sutter haar uitschuiver een goede reden is voor ontslag.
BeantwoordenVerwijderenSpontane contra:
* ach, het is maar een speech
* ach, het is maar AI
* ach, wie maakt al eens geen domme fout
* haar voorganger maakte misschien zo geen fouten, maar is wel verantwoordelijk voor jarenlang vergoelijken van discriminatie en grensoverschrijdend gedrag, iets waar PDS paal en perk aan zal stellen
Gerationaliseerde pro:
* of je nu Wikipedia gebruikt, AI, of je eigen geheugen, je moet je teksten kritisch nalezen. Als er vandaag één "hot topic" is in het academisch wezen, dan wel "hoe gaan we om met AI". Dé academische kernwaarde is "kritisch bronnengebruik". Als de rector van de universiteit onbestaande quotes uit AI haalt, dan zondigt ze tegen die kernwaarde én geeft ze zich geen rekenschap van de grootste valkuil voor universitair onderzoek in 2026.
* de openbare speech van de rector voor de UGent is hét moment van het jaar. In bijna elke andere beleidsactie kan je je een foutje veroorloven, het hoogste podium is genadeloos
* wat is de voornaamste functie van een grote baas? Beleid of uitstraling? Liefst beide natuurlijk, maar voor een efficiënt beleid heb je goede medewerkers. Om binnen- en buitenwereld achter dat efficiënt beleid te scharen, heb je vooral uitstraling nodig. PDS kan nu proberen terug te plooien op operationele excellentie om de verpulverde uitstraling te compenseren. Moeilijk.
* Gelijk hoe je dit benadert, het is problematisch. Ofwel kent PDS de gevaren van AI niet. Problematisch onwetend. Of ze kent ze, maar ze neemt het risico. Problematisch roekeloos. Of ze vindt de speecht voor de UGent niet belangrijk en neemt de speech effe tussendoor. Problematische inschatting van prioriteiten
Overigens deel ik de kritiek niet van "originaliteit". Niets is echt origineel, al wat we doen aggregeert bestaande informatie. Integendeel, de drang naar originaliteit is een andere problematische evolutie in de academie. We hebben net meer bevestiging nodig, herhaling van gedaan onderzoek, checks en dubbelchecks.
D
Het is m.i. eerder mild om te stellen dat PDS ontslag zou (moeten) nemen. De kwakkel van formaat , en onvergeeflijk in haar functie zal haar toch blijven achtervolgen? Hoe kan ze nog met enige autoriteit en geloofwaardigheid een universiteit besturen? Bij elke daad of uiting tijdens haar rectoraat zal argwaan en hoongelach opstijgen. Ik zou mezelf die martelgang besparen.
BeantwoordenVerwijderen