Eredoctoraat voor Francesca Albanese

     De eerste keer dat ik de naam van Francesca Albanese hoorde, was over de autoradio, een jaar geleden. Albanese nam een stevig pro-Palestijns en anti-Israëlisch standpunt in, wat in het Westen niet ongewoon is. Ik heb er niet veel over gezegd, want mijn vrouw zat naast mij en wij denken anders over die kwestie. Maar het stoorde mij dat dat standpunt kwam van een ‘speciaal rapporteur van de UNO voor de mensenrechtensituatie in de bezette Palestijnse gebieden.’ Israël is toch ook een lid van de UNO, dacht ik, moet zo’n rapporteur dan niet wat meer neutraliteit aan de dag leggen? En bestaat er ook zo’n ‘rapporteur’ voor de mensenrechtensituatie in Iran*?
      Maar nu hebben de raden van bestuur van de VUB, de UGent en de Universiteit van Antwerpen beslist om aan Albanese een eredoctoraat toe te kennen. Daar is hier en daar wat protest tegen. De Standaard publiceerde en open brief van Joël Kotek, politicoloog, en Viviane Teitelbaum, voorzitster van Jonathas, een instituut dat het antisemitisme wil bestrijden.
     Kotek en Teitelbaum roepen de drie universiteiten op om dat eredoctoraat niét uit te reiken. Ze vinden dat sommige anti-Israël uitspraken van Albanese ‘aansluiten bij het repertoire van antisemitische stereotypen’ en geven daarvan enkele voorbeelden. Ze nemen er ook aanstoot aan dat Albanese zulke uitspraken deed in de aanwezigheid van Hamas-leiders. Ook vinden ze de uitspraken van Albanese misschien wel in strijd met de racisme-wet van 1982 en de anti-negationisme-wet van 1995.
      Ik ben een koele minnaar van het antisemitisme-argument, en van de wetten van 1982 en 1995 ben ik een verklaard tegenstander. Maar ook zonder die wetten vind ik de beslissing om dat eredoctoraat uit te reiken ongelukkig. In het algemeen is het beter om eredoctoraten uit te reiken voor academische of humanitaire prestaties, veeleer dan voor politiek engagement. Maar ik begrijp dat de grens tussen het humanitaire en het politieke niet altijd scherp te trekken valt**. De universiteiten zullen doen wat ze niet laten kunnen, en ondertussen ben ik al blij dat De Standaard ook eens een stuk tégen Albanese heeft geplaatst
.     En toen las ik op FB een boze reactie van, dacht ik, Tom Naegels:

Als Albanese al geen eredoctoraat zou mogen krijgen, volgens deze twee doctrinair-zionistische apartheidsverdedigers en Nakba-ontkenners, waarom zouden zijzelf dan wel vereerd moeten worden met een podium in een kwaliteitskrant?

     Hoe had Tom zoiets kunnen schrijven? Zo’n kinderachtige redenering! En dan het stijltje: ‘doctrinair-zionistische apartheidsverdedigers en Nakba-ontkenners.’ Was dat misschien een pastiche op de stijl van de open brief? De dag erna zag ik de papieren krant, met de boze reactie als lezersbrief. Het raadsel was opgelost. De auteur was niet Tom Naegels, maar Tom Lanoye. 

* Voor alle duidelijkheid: ik ben er geen voorstander van dat er zo’n Uno-rapporteur voor de mensenrechten in Iran zou komen. Kritiek op de mensenrechtenschending moet komen van individuele landen of niet-gouvernementele organisaties. 

** Ook de grens tussen het academische en het politieke valt niet altijd scherp te trekken. Zie mijn stukje hier over onder andere het eredoctoraat dat de KULeuven uitreikte aan de Amerikaanse fysicus Norman Rasmussen.