Drones

Beveiliging tegen drones
       Als het over drones of UFO’s in ons luchtruim gaat, schakelt mijn brein automatisch over op sceptische modus. Ik was sceptisch toen een half jaar geleden drones werden waargenomen boven onze kazernes. Nu ben ik ben sceptisch als in Pano* beweerd wordt dat er geen bewijzen zijn van directe Russische betrokkenheid. Die bewijzen waren er niet, zijn er niet, en zullen er vermoedelijk nooit komen. Maar afwezigheid van bewijs is in dit geval geen bewijs van afwezigheid. Theo Francken had gelijk toen hij zei dat Rusland dergelijke destabilisatie niet schuwt, en de veiligheidsdiensten hadden gelijk dat ze de Russische piste zo goed en zo kwaad als het kan onderzochten.

      Maar dat de Europese landen zich dringend drones en beveiliging tegen drones moeten aanschaffen, dat is dan voor mij wel weer een zekerheid. Oekraïne en Iran leveren dagelijks het bewijs dat drones in hedendaagse oorlogsvoering belangrijker zijn dan mortieren. Als het over defensie gaat, in de huidige geopolitieke context, wordt mijn sceptische modus weer uitgeschakeld.
      Een bepaald soort links heeft bezwaren tegen elke verhoging van de defensie-uitgaven. Dat geld moet naar de sociale zekerheid gaan. Fair enough. Maar het is meestal hetzelfde soort links dat vindt dat we voor onze militaire bescherming niet meer op de VS moeten rekenen. Die twee standpunten kunnen alleen verzoend worden met een stevige overtuiging dat Europa niets te vrezen heeft van Rusland, of dat die dreiging met een dosis goodwill-diplomatie kan worden afgewend.

* Voor een samenvatting van de kritiek in Pano, zie het artikel op vrt.nws (hier). Voor kritiek op dat artikel: zie de commentaar van Erwin Ureel op zijn FB-pagina, plus de commentaren eronder (hier). Voor een antwoord van Defensie, zie hier.

Drones en de Oekraïne-discussie
     Dat werpt ook een ander licht op wat op het eerste gezicht een morele of academische discussie lijkt? Wie heeft schuld aan de oorlog in Oekraïne? Hoe moeten we de aanloop naar de oorlog  interpreteren? Radicaal rechts en een bepaald soort links gelooft dat Rusland tot oorlog gedwongen werd doordat het Westen een agressieve diplomatie hanteerde (‘de uitbreiding van de Nato’) en doordat het het slechte voorbeeld gaf (‘agressie tegen Servië en Libië’) . Met die laatste redenering kan goed worden beargumenteerd dat een versterkte defensie met onder andere drones niet nodig is. Het volstaat dat Europa niet langer een agressieve diplomatie hanteert, dan zal Rusland niet meer gedwongen worden om oorlog te voeren. 

Sammy Mahdi
     De discussie over de drones wordt begrijpelijkerwijs beïnvloed door sympathie of antipathie voor N-VA en Theo Francken. Ik hoor bij de sympathisanten, maar wil mij zoveel mogelijk buiten dié discussie houden. Maar gisteren zag ik Sammy Mahdi op het VTM-nieuws, en ik wist meteen wat ik daarover wou schrijven. Nu zie ik dat Pieter Auwaerts op zijn FB-pagina het wat kleurrijker formuleert dan ik van plan was. Ik neem het dus gewoon over:

Dat de oppositie doet wat ze moet doen, dat kan ik allemaal best snappen. Dat de media op elk denkbaar feitje wil springen gelijk een geile reu op een loopse teef om artikels en gazetten te slijten of aan views te komen, is ook part of the game … Maar wat te denken van zo’n Sammy Mahdi? Die komt daar de vol bezorgdheid verbouwereerde knaap spelen na het zien van een op lucht gebouwde reportage, en weet blijkbaar helemaal niét wat zijn eigen mandatarissen binnen de regering hebben uitgevreten, gestemd en goedgekeurd? Het is dàt, of blijk geven van een slecht en deloyaal karakter. Spoiler alert : het is het laatste.

Samenzweringstheorieën en ja/nee-vragen.
     Of álles in de reportage van Pano op lucht gebaseerd is, durf ik niet te beweren. Maar niét alles blijkt te kloppen. Zo werd beweerd dat er veel te veel betaald was voor de aankoop van anti-drone-systemen. Dat is best mogelijk en valt niet te weerleggen omdat, zegt Defensie, ‘de exacte prijzen niet kunnen worden meegedeeld vanwege commercieel geheim.’ Dat is vanuit democratisch oogpunt erg vervelend. Maar dat de schattingen van Pano zelf in dit verband ‘op lucht gebouwd waren’, of minstens appels met citroenen vergeleek, dat lijkt ook duidelijk.
     Critici van de Pano-reportage zagen een groot gehalte aan samensweringstheorieën. Bewonderaars haalden aan dat er er belangrijke vragen werden gesteld, het soort vragen dat dan in het Parlement en een audit verder moeten worden onderzocht. Maar zolang er over een aantal kwesties geen duidelijkheid is en we veroordeeld zijn tot speculatie en polemiek, hou ik erg van een ander soort vragen, namelijk ja/nee-vragen. Ik heb een klein lijstje van zulke vragen opgesteld, waarbij ik diegene vermeden heb waar ondertussen een duidelijk antwoord op gekomen is.

1. Zijn er in ons land drones geweest in de buurt van kazernes en militaire installaties?
2. Is de kans groot dat die drones, als ze er waren, door Rusland werden aangestuurd? 
3. Heeft Theo Francken die drones verzonnen om paniek te zaaien?
4. Was Theo Francken zelf in paniek toen hij inlichtingen kreeg over mogelijke drones?
5. Heeft ons land überhaupt anti-drone materiaal nodig?
6. Heeft ons land dringend anti-drone materiaal nodig?
7. Is Francken voortvarend geweest bij de aankoop van anti-drone materiaal?
8. Is de bestelling die geplaatst werd aanvaardbaar in termen van prijs, kwaliteit en leveringstermijn?
9. Is de bestelling het resultaat van vriendjespolitiek?
10.  Is de bestelling het resultaat van corruptie?

       Ik heb voor mijzelf een paar keer ‘geen mening’ ingevuld, en elke ‘ja’ betekende eigenlijk ‘ik denk het wel’ en elke ‘nee’ betekende ‘ik denk het niet.’ 

De PVDA 
     Ook begrijpelijk is de reactie van de PVDA: we hebben die beveiliging tegen drones niet nodig. 

‘De NAVO heeft al drie of vier keer zoveel vliegtuigen, tanks of oorlogsschepen als Rusland. Rusland kan niet eens 1/5 van Oekraïne veroveren, hoe kunnen ze dan heel Europa bedreigen?’ 

     Dat is een ontoereikend argument, om veel redenen. Ten eerste moet rekening worden gehouden met hybride aanvallen – bijvoorbeeld drones – die je beter niet meteen beantwoordt met vliegtuigen, tanks en oorlogsschepen. Ten tweede hebben de Oekraïeners honderdduizenden levens moeten opofferen om 4/5 van hun land te behouden. Is Europa weerbaar genoeg om eenzelfde offer te brengen? En meer nog: gelooft Poetin dat Europa weerbaar genoeg is om zo’n offer te brengen? Zo niet, dan moet dat gebrek aan weerbaarheid gecompenseerd worden met een verpletterende overmacht. En ten derde kunnen we niet voorzien welke geopolitieke bondgenootschappen er zich in de toekomst zullen aftekenen. Draait Rusland naar de VS of naar China? Alleen al om neutraal te zijn in een wereldconflict, heeft Europa een sterk leger nodig.