De overrompeling van Ceuta

 

1. Exclave. 
Ceuta is een Spaanse stad op de Noord-Afrikaanse kust. De ‘exclave’ telt  84.000 inwoners en is omgeven door Marokkaans grondgebied.    

2. Overrompeling. 
Op 31 juli werd Ceuta overrompeld door tienduizenden Marokkaanse migranten.

3. Cijfers.
Het heeft enige tijd geduurd voor de volledige cijfers bekend waren. In totaal zijn ongeveer 72.000 migranten op anderhalve dag gearriveerd. Ongeveer 60 procent was binnengekomen al zwemmend, en ongeveer 90 van hen zijn daarbij verdronken.

 

4. Terugkeer. 
Tegen 3-4 augustus waren 70.000 van de 72.000 Marokkanen teruggekeerd naar hun land. Men schat dat ongeveer 70 procent van hen vrijwillig terugkeerde toen ze vaststelden dat er geen opvang was en dat ze geen kans maakten om door te reizen naar Spanje. Ongeveer 30 procent is teruggekeerd onder politiedwang.

 

5. Minderjarigen. 
De ongeveer 2000 migranten die achterbleven in Ceuta zijn vooral minderjarigen die speciale bescherming genieten tegen uitwijzing. 

 

6. Marokkaanse autoriteiten. 
De plotselinge instroom van migranten had twee oorzaken. Ten eerste hadden de Marokkaanse autoriteiten beslist om haar eigen grenscontrole te laten varen. Over de precieze reden van die beslissing kan worden gespeculeerd. Zeker is dat men de Spaanse regering in moeilijkheden wou brengen.

 

7. Regularisatie en arrest van het Tribunal Supremo. 
De tweede reden van de plotse instroom is de Spaanse regularisatie van migranten en de beslissing van het Tribunal Supremo dat migranten die Spaanse grondgebied al zwemmend bereikten – dat wil zeggen door niét over hekken te klimmen – recht hadden om een asielaanvraag in te dienen. Die specificatie over het zwemmen had te maken met een beslissing van het Europees Hof dat migranten hun recht op asielaanvraag kunnen kwijtspelen als ze over de grenshekken klimmen. 

 

8. Misverstand en leugen. 
Die twee Spaanse beslissingen gaven aanleiding tot het misverstand – en de leugen – dat het volstond om Ceuta binnen te raken om recht te krijgen op asiel, op doorreis naar het Spaanse mainland en vervolgens op regularisatie. In werkelijkheid is het recht om van Ceuta naar Spanje door te reizen beperkt en zijn de regels voor regularisatie niet zo soepel als werd voorgesteld. Er was een eerdere beslissing van Het Europees Hof dat men zijn recht op asielaanvraag kwijtspeelde door over grenshekken te klimmen.

 

9. Links-liberaal in het defensief. 
De eerste dagen van de Ceuta-crisis was links-liberaal  enigszins in het defensief. Het liet vooral sussende geluiden horen, vaak over secundaire kwesties. 

 

10. Invasie of constante toestroom. 
Rechts zag zijn ergste angsten werkelijkheid worden, enigszins ten onrechte omdat de migratie in het algemeen niet de vorm van een massale invasie zal aannemen, maar van een constante toestroom. Het eindresultaat is hetzelfde. 

 

11. De 22 EU-landen. 
Op 1 augustus stuurden de leiders van 22 EU-landen een open brief aan de EG-top waarin werd aangedrongen op een snelle oplossing voor de Ceuta-crisis en waarin kritiek werd geformuleerd op het aanzuigeffect van het Spaanse regularisatiebeleid en van het Tribunal Supremo-arrest. Die brief had een dubbele bedoeling. 

1. Een symbolische intentieverklaring dat EG-landen elk aanzuig-effect moeten vermijden 
2. Een concrete druk op de Spaanse regering om de crisis op te lossen met pushbacks. 

In theorie had de Spaanse regering er ook voor kunnen kiezen om Ceuta te ontlasten door een deel van de immigranten naar het Spaanse vasteland waardoor ze dus binnen de Schengen-zone terecht waren gekomen.Uiteindelijk heeft de Spaanse regering het probleem opgelost door middel van vrijwillige terugkeer én van pusbacks, tot tevredenheid van de 22 EU-landen.

 

11. Bevestiging. 
Niemand zal door de Ceuta-crisis zijn mening hebben bijgesteld over migratie. Frank D’hanis pleit nog altijd voor open grenzen omdat ‘geen mens zou moeten sterven omdat die liever in Europa wil zijn dan in het eigen land.’ Ik daarentegen meen bevestiging te zien van mijn geloof 

1. dat de migratiedruk op de Europese grenzen enorm sterk is,
2. dat aanzuigeffecten reëel zijn,
3. dat het niet aan rechtbanken toekomt om het asielbeleid te bepalen, 
4. dat elk regularisatiebeleid gecompenseerd moet worden met krachtige signalen die immigratie ontmoedigen.
5. dat pushbacks noodzakelijk en mogelijk zijn (de omvang ervan wordt door de Spaanse regering zoveel mogelijk geminimaliseerd)

 

12. De wettelijke status van de pushbacks. 
Het is best mogelijk dat de pushbacks, toegepast door de linkse Spaanse regering, niet in overeenstemming zijn met de wettelijke regelingen. Bijna iedereen zal inzien dat zich hier een geval voordeed van ‘nood breekt wet.’ Anderzijds kunnen de pushbacks een precedent scheppen als eerste stap naar een noodzakelijke aanpassing van de wettelijke regelingen. 

 

13. Hot returns. 
Wie niet houdt van het harde woord pushback kan de Spaanse term devoluciones en caliente gebruiken die dan weer desgewenst kan worden vertaald als hot returns. Het komt op hetzelfde neer. Migranten worden aan de grens tegengehouden, teruggedreven of teruggestuurd zonder individuele administratief-juridische beoordeling van hun situatie

 

14. Humanitaire grensbewaking. 
In tegenstelling tot Frank D’hanis geloof ik dat het mogelijk is om de Europese grenzen te bewaken zonder kandidaat-migranten dood te schieten. Maar de Ceuta-crisis heeft wel aangetoond dat de grensbewaking ook moet gebeuren door de emigratie-landen zelf, zoals in dit geval Marokko. De kans is groot dat daarbij minder hoge humanitaire standaarden worden gebruikt. Dat is een ongemakkelijke waarheid waar Europa zich zich bij neer moet leggen.

 

15. Migratiedruk. 
Wat die migratiedruk betreft. Volgens onderzoek van Gallup World Poll willen 200 miljoen mensen uit lage- en middeninkomenslanden emigreren naar Europa. Dat aantal zal in Afrika nog heel sterk toenemen door de verwachte bevolkingsexplosie. De Ceuta-crisis heeft die onweerlegbare waarheid niet bewezen maar geïllustreerd. Ceuta leverde plaatjes bij een werkelijkheid die normaal in statistieken te vinden is. 

 

16. Klimaatvluchtelingen als argument. 
Mochten sommige linksen de schaal van de migratiedruk willen ontkennen, dan kan men die kandidaat-migranten ook klimaatvluchtelingen noemen. Die linksen zullen dan graag toegeven dat we die in de honderden miljoenen moeten schatten. 

 

17. Asiel: recht of gunst. 
Asielrecht moet worden vervangen door asielgunst. Dat zal moeilijk zijn omdat asielrecht redelijk diep verankerd is in de juridische traditie én door een belangrijke democratische minderheid om humanitaire redenen wordt verdedigd. 

 

18. Magische formule. 
In het hele Romeinse rijk kon je bepaalde rechten opeisen door de magische formule ‘civis romanus sum’ uit te spreken. Vandaag kun je bepaalde rechten – het recht op een individuele procedure – in het leven roepen door de Europese grens over te steken en de magische formule ‘ik vraag asiel aan’ uit te spreken.

 

19. Elchardus. 
Argumenten voor een ‘streng’ asielbeleid vindt men onder andere in de column van Mark Elchardus van 8 augustus. Zie bijvoorbeeld op de FB-pagina van Jan van Duppen. (hier)