Maar nu is gebleken dat die Mayeur zich
rijkelijk liet betalen door een organisatie voor daklozen terwijl hij helemáál
niet dakloos is. Daarover is nu veel verontwaardiging. Vooral vrijwilligers die
zelf al eens wat doen in de
armoedebestrijding zonder daar een cent voor te vragen hebben bedenkingen bij
zo’n graaier die hoge zitpenningen ontving voor vergaderingen die niet eens
plaats vonden. Die zitpenningen beliepen 19 000 euro bruto per jaar, lees ik.
Sabbe had kunnen stilzitten en zwijgen als
een schaap dat geschoren wordt. Maar ik geloof niet dat dat iets voor haar is,
dat zwijgen. Op Facebook maakt ze duidelijk dat ze bóós is op de kranten die
van Mayeur een sjoemelende burgemeester hebben ‘gemaakt’. Mayeur heeft een koel
hoofd, schrijft Sabbe, en een open geest. Mayeur is geen racist. Mayeur heeft
veel talent in zijn vingertop. Mayeur is geen lid van de N-VA.
Dat kan allemaal best waar zijn.
Maar die zitpenningen dan? Sabbe gaat in
de tegenaanval: ‘Die les hadden de grote graaiers natuurlijk allang begrepen:
je nooit laten vergoeden voor geleverde diensten voor sociale organisaties.
Alleen maar werken voor kapitaalkrachtige instellingen, dan kraait er geen haan
naar hoeveel je betaald wordt.’
Ik zou nu kunnen vitten en zeggen dat die
diensten voor sociale organisaties naar het schijnt juist niet ‘geleverd’ zijn,
maar daar gaat het mij niet om. De hele redenering lijkt er mij op neer te
komen dat je je gerust flink mag laten betalen door een sociale organisatie die
leeft van subsidies en giften want anderen
laten zich ook flink betalen door ‘kapitaalkrachtige’ firma’s. Dat die firma’s
niet leven van subsidies en giften doet er niet toe. Het gaat er alleen om hoeveel je betaald wordt. Die anderen
krijgen dat, dus Mayeur heeft er ook recht op. En Sabbe misschien ook.
Je kunt op zoveel manieren eerlijk je geld
verdienen: een eigen zaak uitbaten, betaald worden door iemand die een eigen
zaak uitbaat, aan de staat werken volgens een barema. Je kunt een laag- of een hooggeschoold
beroep uitoefenen. Je kunt geld van anderen beleggen en daar kleine procentjes
voor opstrijken die samengeteld een enorm bedrag opleveren. In zo’n systeem zal
de ene een veel hoger inkomen hebben dan de ander.
Socialisten en communisten zijn geneigd om
die inkomensongelijkheid zelf als een misdaad te zien. Zodra iemand veel meer
heeft dan een ander, is er vals gespeeld. Derrière chaque grande fortune il y a
un crime, schreef Balzac, die nochtans geen socialist was en zijn leven lang wanhopig
op zoek was naar een groot fortuin. Brecht brengt dezelfde boodschap in zijn Driestuiversopera: de hele maatschappij
bestaat dankzij de misdaad. Als je nu geld verdient als ondernemer, straatrover,
pooier of zaakvoerder van een bedelaarssyndicaat: wat telt is hoeveel je binnenrijft. Of zoals Sabbe
schrijft: ‘hoeveel je betaald wordt’.
Indien Mayeur redeneert als Sabbe, wat kan,
of als socialist, wat waarschijnlijk is, dan heeft hij eigenlijk niets
verkeerds gedaan. Yvan Mayeur verdient minder dan een grote bankier, een
zakenman, een nefroloog of een eerste minister. Hij denkt dat hij dat verschil
mag bijpassen, want hij werkt even hard en heeft evenveel talent. Wat dondert
het dat het geld uit de kas van de daklozen komt? En wat dondert het dat hij
dat geld kreeg voor vergaderingen die niet plaats vonden? Was hij op die
avonden dat hij niet vergaderde voor de daklozen niet op een andere manier druk
in de weer voor het algemeen belang? Als hij maar krijgt waar hij recht op
heeft.
Toch hebben Mayeur en Sabbe het verkeerd
voor. In een fatsoenlijke maatschappij verdien je je geld in afspraak met
degene die je het geld bezorgt: de klant, de patiënt, de werkgever, de staat.
Tot op zekere hoogte krijgt zelfs de politicus zijn centen in afspraak met zijn
kiezer.* Maar met wie heeft Mayeur zijn vergoeding afgesproken? Met de kameraden onder elkaar? In elk geval
niet met de daklozen.
In Oom Vanja van Tsjechov is er een discussie tussen de
plompe Serebrjakov, eigenaar van een landgoed, en de brave Ivan Petrovitsj –
Vanja dus – die het landgoed beheert. Vanja klaagt dat hij in al die jaren geen
loonopslag gekregen heeft. De plompe Serebrjakov zegt dat hij die loonsopslag
zelf maar uit de kas had moeten nemen. Daarover is Vanja erg verontwaardigd.
Dat zou diefstal geweest zijn. Misschien niet in de wettelijke betekenis van
het woord, maar toch: diefstal.
Vanja heeft gelijk. Ook geld nemen uit de
kas van een plompe landheer als Serebrjakov is diefstal. Maar eigenmachtig geld
nemen uit de kas van de daklozen is véél erger. Dat begrijpt iedereen, behalve
Mayeur, de gewetenloze graaiers van de PS en onze eigen Hilde Sabbe.
* Kiezers
die vinden dat burgemeesters, parlementairen en ministers te veel verdienen
kunnen stemmen voor een partij die tegen die hoge vergoedingen is. De PVDA
bijvoorbeeld. Zelf heb ik niks tegen politici die goed verdienen én goed werk
leveren.
