Kerstbezinning over het Marrakesh-pakt

    Aangezien kerstfestijnen van ons gezin op zondagmiddag en dinsdagmiddag plaatsvinden, heb ik maandagavond vrij om lekker gezellig, tussen twee Stille Nachten op de piano door, een nieuw Marrakesh-stukje te schrijven. Misschien een bezinning over cijfers dit keer. Ik heb al enkele keren een beetje uitdagend beweerd dat vijfenzeventig procent – of drie vierde – van de Vlamingen tegen het Marrakesh-pact is. Dat was wat overdreven (hier). Nu ik de cijfers van de Nieuwsblad-enquête (hier) gelezen heb, zal ik voortaan niet meer spreken van drie vierde, maar van twee derde van de Vlamingen dat tegen het pact is. Ook dat is een beetje overdreven, maar niet zoveel, zoals ik hieronder betoog.
     Volgens de vermelde enquête, uitgevoerd door Ipsos bij duizend Vlamingen, zegt 31 procent van de bevolking ‘ja’ aan Marrakesh, 48 procent ‘nee’, en 21 procent heeft geen mening. Het Nieuwsblad geeft in die enquête ook nog een reeks andere vragen gesteld die met Marrakesh verband houden: of de regering moest vallen, of Theo Francken een goede staatssecretaris was,  of migratie een meerwaarde is voor ons land, of migratie belangrijker is dan klimaat, enzovoort.
    De politieke redacteur die met die cijfers een stuk moest schrijven,  heeft het allemaal wat ingekleed. Hij plaatst niet de vraag over Marrakesh in de kop, maar die over de val van de regering. ‘Vlaming vond het niet de moeite waard om regering te laten vallen over migratiepact,’ is blijkbaar de belangrijkste conclusie. Als 48 procent van de ondervraagden het Marrakesh-pact verwerpt, schrijft de redacteur dat ‘Vlaanderen verdeeld is’. Maar als 48 procent de val van de regering verwerpt, schrijft hij dat dat er daarover ‘meer eensgezindheid bestaat’. En uiteraard: als 53 % van de ondervraagden geen meerwaarde ziet in migratie, wordt meteen een experte opgebeld, Christiane Timmerman van het Centrum Migratie en Interculturele studies, die de cijfers in het ‘juiste kader’ moet plaatsen. ‘Het staat onomstotelijk vast,’ zegt de interculturele experte, ‘dat migratie economisch een meerwaarde biedt.’ Onomstotelijk? Dat zou ik nog eens willen zien. En sociaal-cultureel, gaat de experte verder, is er hoogstens sprake van een ‘uitdaging’, vooral ook omdat de indruk van overrompeling ‘hoegenaamd niet waar is’. Niet alleen ‘niet waar’, maar ‘hoegenaamd niet waar’. Men heeft dat daar allemaal heel precies uitgezocht, op dat Centrum.
     Ik wil mij hier niet bezig houden met het ‘juiste kader’ waarin we de cijfers moeten plaatsen, maar met de juiste verhoudingen tussen de cijfers. Die zijn wat ondoorzichtig door het grote percentage van ondervraagden dat ‘geen mening’ invult. Je zou dat kunnen vergelijken met ‘onthoudingen’ als er gestemd wordt. Toen er in de Kamer werd gestemd over het pact waren er géén onthoudingen. 75 procent was voor het pact en 25 procent tegen. De Wever zei toen – volgens mij terecht – dat bij de bevolking de meerderheid omgekeerd lag.
     De Wever wordt nu tegengesproken door Liesbeth Van Impe (hier). Die schrijft dat ‘48 procent [tégen het Marrakesh-pact] geen meerderheid is, laat staan een overtuigende’. Ik geef dat graag toe. Maar je kunt de cijfers van de Kamer en die van de enquête niet zomaar vergelijken. In de Kamer waren er zoals gezegd geen onthoudingen. Ik ben dus geneigd om voor mijzelf de onthoudingen bij de enquête even niet mee te tellen en dan krijg ik 61 procent tegen Marrakesh en 39 procent voor.
     Dat trucje zou ik ook kunnen toepassen voor de houding van de ondervraagden tegenover over migratie. Als ik de onthoudigen aftrek, of eerlijk verdeel onder de voor- en tegenstanders, dan krijg ik 65 procent dat geen meerwaarde ziet in migratie en 35 procent* dat die meerwaarde wel ziet. Of om het nog ruwer te formuleren: min of meer tweederde van de bevolking kant zich min of meer tegen nog veel nieuwe immigratie. Zonder mijn trucje gaat het ook. Dan schrijf ik gewoon dat er dubbel zoveel tegenstanders zijn van nieuwe migratie als voorstanders.
      Opvallend is dat de cijfers over migratie in het algemeen en over Marrakesh in het bijzonder niet helemaal samenvallen. Voor Marrakesh zijn er iets meer voorstanders, iets minder tegenstanders, en iets meer onthoudingen. Dat laatste begrijp ik – mensen die zichzelf niet geïnformeerd genoeg achten om het pact te beoordelen. Maar die bijkomende voorstanders begrijp ik niet goed. Waarom zou iemand die afwijzend staat tegenover migratie, tegelijk wel achter het Marrakesh-pact staan? Gelooft zo iemand misschien dat het pact de migratie zal afremmen of minstens onder controle zal brengen dankzij meer internationale samenwerking. Die uitleg over ‘controle’ en ‘internationale samenwerking’ heb ik vaak gehoord van de pro-Marrakesh-partijen Open-VLD en CD&V**. Maar blijkbaar is er toch maar 3 procent van de ondervraagden dat in díe redenering meegaat. Het grootste deel van de pro-Marrakesh-mensen wordt geleverd door de pro-migratie-mensen.
     Over de manier van vragen stellen ben ik overigens redelijk tevreden. Je kunt op alles kritiek hebben als je wil. ‘Migratie is een meerwaarde voor ons land’ …  dat is wat ongenuanceerd; Als ik dat letterlijk nam, zou ik hier ‘ja’ kunnen antwoorden, want arbeidsmigratie heeft allerlei voordelen. Maar ik neem aan dat de meeste ondervraagden wel begrepen over welk type immigratie het ging en dáárover hun mening hebben gegeven. Als er had gestaan ‘Afrikaanse en islamitische massa-immigratie is een meerwaarde’ zou het neen-kamp wat groter geweest zijn, en als er had gestaan ‘De basisrechten van de asielzoekers moeten beter worden gerespecteerd’**, had dat het een wat groter ja-kamp opgeleverd. Veel zal het niet schelen.
 

* In onderstaande tabel staan enkele cijfers uit de enquête samengevat. Het zou goed zijn mochten kranten een link meegeven waarmee je de enquête en het enquêterapport zelf kunt raadplegen.

	Ja	Nee	Onth.
‘Migratie is een meerwaarde voor ons land’	28	53	19
Ik sta achter het VN-Migratiepact	31	48	21
Migratiepact belangrijk genoeg om regering te doen vallen	31	48	15
Er moeten vervroegde verkiezingen komen	33	54	13
Francken was een goede Staatssecretatis voor Asiel	61	26	13
Vertrouwen in De Block als opvolger van Francken	34	51	15

** Volgens de Nieuwsblad-enquête zijn de kiezers van die partijen veel minder Marrakesh-enthousiast. Bij de liberalen zijn bijna evenveel voor- als tegenstanders. Karl Drabbe (hier) had dus gelijk toen hij zich verwonderde over de radicale pro-Marrakesh-lijn van de liberale leiding. Misschien heeft die leiding gedacht dat ze zich zo’n lijn kon veroorloven omdat haar traditionele rechtervleugel toch al onherroepelijk verloren was aan N-VA. Of misschien heeft ze gedacht dat centrum-jongeren en bloc pro Marrakesh zijn. Twee misrekeningen geloof ik.

*** Je kunt de rechten van asielzoekers ook verdedigen als je niet vindt dat immigratie ‘een meerwaarde voor ons land’ betekent.

Peter heeft gelijk

Het lekkere ‘Breughel Bruin’ van Delhaize

      Sinds de messentrekkers vorige week in de Colruyt van Jette, kom ik wat vaker in Delhaize. Maar ook daar is niet alles pluis. Uit onderzoek is gebleken dat Delhaizeklanten uit de voedselrekken vaak de achterste pakjes nemen – die met de langste houdbaarheidsdatum. Betrapt! Ik doe dat met mijn vegetarische burgers, waarvan ik er vijf tegelijk koop. Dan moet ik niet elke dag opnieuw naar de winkel. Maar als iedereen dat zo doet, blijven de pakjes met een kortere houdbaarheidsdatum liggen, en soms moet Delhaize die dan weggooien, wat zonde is. Aan die misstand wil de supermarktketen nu iets doen en ze vraagt aan het personeel om alleen pakjes met gelijke houdbaarheidsdatum in de rekken te leggen. Een gelijke-kansenbeleid als het ware, waarbij de voorste pakjes dezelfde of misschien zelfs betere vooruitzichten hebben om meegenomen te worden als de achterste.
      Maar of daar alle problemen mee van de baan zijn? Peter Mijlemans van het Nieuwsblad (19-08-15) denkt van niet. Ten eerste betoogt Peter dat door die maatregel de problemen van voedselverspilling en honger in de wereld niet zijn opgelost, en daar heeft hij gelijk in. Ten tweede haalt hij aan dat Delhaize zulke maatregelen niet uit morele overwegingen neemt,  maar vooral ook ‘vanuit een marktperspectief’. De aandeelhouders willen eigenlijk vooral winst maken. (Het Delhaizeaandeel was die dag overigens gestegen naar 81.43). Ook daar heeft Peter gelijk in. Ten derde beweert hij dat Delhaize het probleem alleen doorschuift naar de klant die nu zelf het voedsel zal moeten weggooien dat hij die niet snel genoeg opsoupeert. En weer kunnen we niet anders dan zeggen: Peter heeft gelijk!
     Nu denk je misschien: die man heeft makkelijk praten, maar zelf heeft hij natuurlijk geen idee hoe het dan wel moet. Dan ken je Peter niet. ‘Snij in het te grote aanbod,’ roept Peter de supermarktketens toe, en hij heeft het voorbeeld van de verschillende zakken sla. 

     Dat zet mij aan het mijmeren. In die sector is er inderdaad een ruim assortiment: kropsla, veldsla, krulsla, ijsbergsla, jonge sla, lentesla, groene eikenbladsla, rode eikenbladsla, fijnproeversla, rucola. Als we dat nu eens allemaal zouden vervangen door één kleine verpakking gemengde sla met gesneden rode bietjes en fijne kruiden. Die rode bietjes zijn ook goed tegen kanker. En dan brood! De Delhaizerekken liggen vaak vol met de meest exotische, de meest banale en de meest overbodige broodsoorten, terwijl het enige brood dat we echt willen, en dat vaak ontbreekt, het lekkere Breughel Bruin is. En misschien een paar bakken Wit Gallet voor mensen die niet beter weten.

Oorspronkelijk geplaatst op 21 augustus 2015