PFAS: de prijs van een mensenleven

     ‘Weer zo’n saai artikel,’ zei mijn vrouw toen ze De Standaard van 4 mei doorbladerde. ‘PFAS, dat is toch geen nieuws.’ ‘Wat staat erin?’ vroeg ik. ‘Dat het jaarlijks zes miljard zal kosten om de boel op te ruimen,’ zei ze. Ik werd er stil van. Hoe kon mijn vrouw dat nu saai vinden? 6,2 miljard, dat is ongeveer 1 % van het bbp! Ik bekeek snel de krant, en zag dat de redacteur dezelfde vergelijking had gemaakt. ‘Dat zou 1,1 % van het bbp zijn.’ Dat artikel moet ik lezen, dacht ik. 

***

     In de marge van de PFAS-problematiek, plaatste de krant ook een stuk over de prijs van een mensenleven. De vraag ligt immers voor de hand: als het ruimen van PFAS 6,2 miljard kost, hoeveel mensenlevens worden daar dan mee gered.

     Specialisten hebben uitgerekend dat een mensenleven ongeveer 45.000 euro per jaar waard is. Gezondheidseconoom  (DS 5/5) legt uit hoe men aan dat bedrag komt. Men kijkt daarvoor, zegt Vandijck, naar de maatschappelijke consensus. Je kunt daarvoor grootschalige bevragingen op touw zetten waardoor je te weten komt hoeveel de maatschappij bereid om te betalen om één ‘kwaliteitsvol levensjaar’ te winnen? Dure milieumaatregelen kunnen zo worden verantwoord omdat ze bijvoorbeeld de kans op kanker verminderen. 

     Dat bedrag van 45.000 euro wordt natuurlijk bepaald door de gebruikte onderzoeksmethode en door de precieze vragen die men stelt. In het verrukkelijke boekje van Bas Haring Waarom cola duurder is dan melk wordt naar onderzoek verwezen dat de waarde van een mensenjaar hoger inschat, namelijk op 60.000 euro. De precieze bedragen zijn voer voor specialisten.

     Het cynisme van dergelijke redeneringen stoort mij amper. Ik vind cynisme vaak verfrissend. Ik word er vrolijk van. Nee, er is iets anders wat mij stoort. De Standaard schrijft:

 

Wie het economische nieuws volgt, zal merken dat die 45.000 euro niet erg ver ligt van het bbp per capita in ons land, de waarde die de gemiddelde Belg elk jaar creëert. Dat is niet toevallig: als je gezondheidstoestand de maatschappij 45.000 euro kost, dan draait die eigenlijk break-even. 

 

     Dat begrijp ik niet goed. Ik geloof best dat de gemiddelde Belg elk jaar 45.000 euro aan waarde creëert, maar ik veronderstel dat hij ongeveer hetzelfde bedrag consumeert, hetzij door individuele uitgaven of door collectieve voorzieningen. Als een land 45.000 euro rijker werd per extra inwoner, dan zou Frankrijk zes keer rijker zijn dan België. Nou ja, misschien is dat zo, maar dan toch slechts in een heel beperkte betekenis.