woensdag 7 oktober 2026

Scholierenprotest, e.a.

 


De scholierenstakingen
     Radicaal-links schijnt heel actief te zijn in het huidige scholierenprotest. In Frankrijk is dat La France Insoumise, en Wallonië is het Redfox, de jongerenorganisatie van de PVDA. De jonge Waalse stakers leggen in Le Soir mooi de rol van radicaal-links uit: ‘Ze geven ons informatie.’ Zo is dat. Als je aan het staken bent, wil je graag informatie krijgen waaróm je staakt. En het is de taak van de communisten om die informatie te verstrekken. Ik heb het altijd zo geweten. Helaas, toen mijn vriendjes en ik staakten tegen het plan-Vanden Boeynants duurde het tot een week na de staking voor we met de Kommunistiese Jeugdbond een brochure klaar hadden die uitlegde waarom we gestaakt hadden. 
     Wat zijn vandaag de redenen om te staken. In de krant van vandaag (DS 7/10) lees ik  over mistanden als ‘uitgebluste leraren voor de klas, vakken die afwisselend door twee verschillende leerkrachten gegeven worden omdat anderen hun baan verloren, klassen met dertig of meer …’ Die klassen van ‘dertig of meer’ vind ik ook beangstigend. Ik heb in mijn hele loopbaan maar één keer een klas gehad van 33 leerlingen. Meestal had ik in mijn aso-klassen tussen 20 en 26 leerlingen. Mijn tso-klassen waren gemiddeld kleiner. Ondertussen heeft ChatGPT mij uitgelegd dat dat die  ‘dertig of meer’ in Wallonië verwijst naar het wettelijke maximum aantal leerlingen in een aso-klas in de derde graad: 32. 
     Zijn de klassen in Wallonië ook werkelijk groter dan in Vlaanderen? In het lager onderwijs zijn ze iets kleiner, in het middelbaar iets groter. Vlaanderen heeft in het middelbaar 7,8 leerlingen per leraar, Wallonië heeft er 8,4. Die leraren in het middelbaar hebben een opdracht van 20 of 22 lesuren.  Na wat doorvragen concludeer ik dat een Waalse aso-klas in de derde graad gemiddeld ongeveer 2 leerlingen meer telt dan de groepen waar ik les aan gaf. Als die leerlingen zich een beetje gedragen is dat geen ramp. Ondertussen is het best mogelijk dat de stakende scholieren iets kleinere klassen willen om zo meer en beter te kunnen leren. Dan heb ik sympathie voor hun eis.
     En in Frankrijk? Ik ga mijn ChatGPT-krediet niet opgebruiken om precies te achterhalen wat dáár allemaal de grieven zijn. In een van de eerste stukken in De Standaard vertelden Franse scholieren dat ze de druk niet meer aankonden: de selectie was te streng, de examens te moeilijk en de schooldag duurde van 8 uur ’s morgens tot 6 uur ’s avonds. Dat laatste moet dan in sommige scholen zijn waar het lesrooster heel slecht georganiseerd is want de Franse scholieren – ik heb het toch maar eens opgezocht – hebben ongeveer evenveel lestijd als de onze : 1680 minuten per week tegenover 1600 in Vlaanderen.
     Nu, misschien zijn dat ook de echte grieven niet. Hier en daar lees ik iets over ‘onvoldoende middelen’ voor het onderwijs. Volgens Frank D’hanis zou het kunnen liggen aan de discriminatie: de wetenschapscores van kinderen uit de lagere klassen zijn slechter dan die van de hogere klassen, en dat verschil wordt voor 13,5 procent verklaard door de socio-economische achtergrond. Als dat geen stakingsgrond is! Volgens Joren Vermeersch mogen we het islamitisch-communautair element niet vergeten: maghrebijnse jongeren die hun misprijzen willen etaleren voor Frankrijk, Franse waarden en het Franse onderwijssysteem. Zou dat kunnen meespelen? Scholieren die staken om, ik zeg maar iets, Palestina te helpen**.
     Ik hoop in elk dat er in Frankrijk geen doden vallen. Wat zouden de Iraanse autoriteiten dan zeggen? Op 4 oktober klaagde de Iraanse woordvoerder van Buitenlandse Zaken al ‘het brutale en disproportionele politiegeweld’ in Frankrijk aan. En op 6 oktober werd de Franse ambassadeur in Teheran om dezelfde reden op het matje geroepen. Toegegeven, Frankrijk heeft ook kritiek gegeven toen de Republikeinse Garde in Iran enige tijd geleden enkele tienduizenden jongeren doodschoot en terechtstelde. 

 

*  Over die staking tegen Vanden Boeynants, zie ook mijn stukje hier.

** Zie bijvoorbeeld déze scholier: hier, met dank aan Geraard Goossens. 



 

De datacenters en de spoorwegen

     Lieven Sioen besteedt zijn commentaar van vandaag (DS 7/10) aan de datacenters. ‘Het is de grootste investeringsgolf ooit in de geschiedenis, schrijft hij, na de aanleg van de spoorwegen in de VS eind negentiende eeuw.’ Dat is ook de vergelijking die spontaan bij mij opkomt als ik aan AI denk. Sioen pleit voor meer staatscontrole (‘democratische zeggenschap’) over de datacenters om ervoor te zorgen dat niet ‘alle baten voor de techreuzen zijn.’

     Je hebt mensen die stoppen met lezen als ze in een stuk over hedendaagse politiek de term ‘fascisme’ tegenkomen. Anderen stoppen als ze het woord ‘neoliberalisme’ zien opduiken. Ik moet mijn best doen om niet te stoppen als ik een verwijzing zie naar de ‘baten’ of de ‘superwinsten’ die allemaal naar de ‘techreuzen’ gaan. De belangrijkste baten van zulke technologische vernieuwen zijn altijd voor de consument. Dat was ook zo met die Amerikaanse spoorwegen, al werden sommige aartsschurken er steenrijk mee, als ik de versie van Once Upon a Time in the West mag geloven.

1 opmerking: