Op de blog van Scott Alexander las ik een interessant stuk over kunst en kunstkritiek. De auteur verwijt de kunstkritiek dat ze zich met bijkomstigheden bezig houdt zoals ‘vernieuwing’ en ‘stromingen’. Het is zoals een culinaire criticus die het vooral heeft over bijkomstigheden zoals de sfeer van het restaurant, de bediening en de presentatie van het voedsel op het bord.
Die fixatie op bijkomstigheden komt onder andere door het onderwijs. Ik heb zelf literatuur onderwezen aan kinderen van 16, 17 en 18 jaar. Wat ik vertelde bestond bijna volledig uit bijkomstigheden: de literaire stroming waar een boek toe behoorde, de narratologische techniek, de biografie van de auteur, zijn thematiek, de invloeden die hij ondergaan of uitgeoefend had, enzovoort.
Ik wist natuurlijk dat dáár de verklaring niet lag waarom we graag Austen of Dickens graag lezen, maar wat moest ik dan wél vertellen? Die bijkomstigheden konden helpen om de belangstelling te wekken, niet meer, maar ook niet minder. In de film Lalaland komt een scène waarin Ryan Gosling aan Emma Stone uitlegt hoe Jazz ontstaan is. De uitleg bestaat uit oppervlakkige platitudes, maar met enthousiasme gebracht. Sinds mijn zoon die uitleg gehoord heeft, gaat hij wel eens naar een jazz-concert.
Bij één nevengedachte van Alexander ervoer ik een schok van herkenning. Hij vraagt zich af waarom je vandaag niet meer kunt schrijven in de stijl van Homeros en weerlegt de al te gemakkelijke verklaringen. Maar dan komt het. De hedendaagse Amerikaanse auteurs en critici, schrijft Alexander, lijken ervan uit te gaan dat ‘all prose must consist of short and clear sentences vaguely reminiscent of Hemingway.’
Dat is heel mooi gezegd. Er zijn misschien veel Amerikaanse schrijvers die de Hemingway-stijl niét gebruiken, maar het is wel de archetypische stijl tot op vandaag. Je ziet dat het beste in Hollywoodfilms met fictieve schrijvers als hoofdpersonage. Op een bepaald moment komt er dan scène waarin ze een heel kort fragment uit hun roman voorlezen. Die roman bestaat niet echt natuurlijk, en het fragment bevat maar één of twee zinnen. Maar je herkent de stijl onmiddellijk. Die is meer dan vaguely reminiscent of Heminway. Die is positively reminiscent of Hemingway.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten