Kortjes (vezameld)

 Modieuze woorden en uitdrukkingen 
   Geraard Goossens plaatste een mooie lijst van ongeveer 400 modieuze woorden en uitdrukkingen op zijn FB-pagina. Je wist dat je ‘goed bezig was’ als je dagelijks 10 woorden of uitdrukkingen uit dit lijstje gebruikte. Hij begint zijn lijst met Ambitie, Aanvliegroute, Afstemmen, Afvinken, Agency, Anekdotisch, Anyway … Ik dacht eerst: hoe lang heeft Geraard moeten zwoegen op die lijst? Maar toen luisterde ik vandaag naar de radio, en ik hoorde er tientallen per minuut, vaak drie naar elkaar zonder rustpauze ... ‘de locals betrekken bij het verhaal’ ... Ik geloof dat van die drie woorden alleen locals op Geraards lijst voorkomt.

Koppen in De Standaard
     Een vriend van mij gaat elke vrijdag naar de bibliotheek om de kranten door te nemen. ‘Bij De Standaard geef ik het snel op,’ zei hij. ‘Veel van die koppen zijn mij te tendentieus. Als HLN zulke koppen publiceerde, zou ik onmiddellijk mijn abonnement opzeggen.’ Ik wees hem erop dat de tekst onder de koppen vaak wel wat genuanceerder was dan de koppen zelf. 
     Goed. Ik bekijk de krant van vandaag. Op de voorpagina: ‘Israëlische bedrijven exporteren systematisch landbouwproducten uit illegale kolonies naar Europa’. Systematisch, dan nog. Dat zal wel een interessant artikel zijn, maar ál die anti-Israëlstukken, en zo vaak – ik had bijna geschreven: systematisch – op de voorpagina, er zullen toch nog lezers zijn die vinden dat dat overdreven is. 

Aantrekkelijke koppen
     Vaak zie ik in mijn mailbox aantrekkelijke koppen voorbijkomen uit de Groene Amsterdammer. Ik denk dan dat dat bijzonder interessante artikels moeten zijn die ik helaas niet kan lezen omdat ik geen abonnement heb. Hoe kan ik mijzelf troosten? Wel. Ik zie in mijn mailbox ook vaak aantrekkelijke koppen voorbijkomen uit Knack. Die kan ik wel lezen, maar als ik dat doe is de ontgoocheling meestal groot. Onlangs nog een stuk van Walter Pauli: Defensie of sociale zekerheid? De Wever moet boven de loopgraven uitstijgen. Mooie kop, maar het stuk had niet veel om het lijf. Misschien is dat met de Groene Amsterdammer ook zo. 

Combinatiedenken
     Lieven Sioen (DS 25 juni) vindt dat we rond de hitte niet moeten ‘polariseren’ en geen ‘schijntegenstellingen moeten oppoken.’ Het is niet óf CO2-reductie óf adaptatie. Het niet niet óf bomen óf airco. Het is én-én. Daarop kwam een reactie van Patrick Loobuyck. Hij looft Sioen om zijn ‘combinatiedenken’. Ik erger mij aan die lof, en ik weet niet goed waarom.
     Dat stuk van Sioen zit namelijk goed in elkaar. De argumenten zijn redelijk. Mijn ergernis betreft, geloof ik, het automatische applaus waar je op kan rekenen als je je eigen ‘en-en’ tegen andermans ‘of-of’ inzet. Er is een begrotingstekort. Wat is het beste: besparen in de uitgaven of nieuwe belastingen heffen? Dan volgt al snel het antwoord: én-én. Misschien is dat juist, maar het is niet automatisch juist. 
     In de allereerste les economie leer je over de schaarste der middelen. Dat is de reden dat we vaak naar óf-óf moeten grijpen.

Jezus en de kooplieden
     Bij Pascal Cornet lees ik iets over de Brugse kerstmarkt. ‘Het bijbelhoofdstuk,’ schrijft hij, ‘waarin Jezus de kooplieden uit de tempel jaagt, is mijn favoriete Bijbelpassage.’ Ik daarentegen heb mij altijd aan dat optreden van Jezus geërgerd. Ik had er al een probleem mee als kind. Misschien lag in die ergernis mijn latere bekering tot het neoliberalisme al besloten.

Afrika
      Een geneesheer-specialist woont al 40 jaar in een Westers land, maar is afkomstig uit een Afrikaans land. Hij is hier gekomen als politiek vluchteling. Hij staat bekend als een bekwame, betrouwbare en bescheiden collega. Als hij op pensioen gaat, is hij van plan om naar zijn geboorteland terug te keren. ‘Mocht ik willen,’ zegt hij, ‘kan ik daar op enkele dagen tijd een leger op de been brengen van vijftigduizend man.’

Iran-berichtgeving
     Tijdens de eerste dagen van de Iran-oorlog dacht ik dat we op een feitelijke berichtgeving aanstuurden. Ik redeneerde: de linksliberale pers heeft een even grote afkeer van Trump als van het Iraanse regime. Daardoor zullen die mensen onpartijdiger zijn dan gewoonlijk, meer alsof ze berichten over een oorlog in een Afrikaans land waarvan men geen idee heeft wie de ‘goeden’ en wie de ‘slechten’ zijn.
     Mijn indruk is nu dat de afkeer van Trump de bovenhand heeft gehaald en dat leedvermaak overheerst omdat hij de ayatollahs en de Republikeinse Garde niet heeft kunnen verslaan. ‘Iran aanvallen was een strategische blunder en het Iraanse regime staat sterker dan ooit.’ Ik zeg niet dat die analyse correct of fout is, maar áls ze correct is, moet men dan Trump niet prijzen omdat hij zijn verliezen beperkt heeft gehouden en zich niet heeft vastgereden zoals zijn voorgangers in Vietnam, Irak en Afghanistan? 

Frank D’hanis, Dylan Thomas, Emily Dickinson
     Als we echt vinden dat de beschaving ten onder gaat – aan het neoliberalisme, het rechtspopulisme, het militarisme, de consumptieverslaving, de staatsschuld, de belastingdruk, de massamigratie, de groene waanzin, of de feminisering van alle waarden – hoe moeten we daar dan mee omgaan? Frank D’hanis op FB heeft zijn keuze gemaakt. ‘Ik heb zelf niet de persoonlijkheid om stilzwijgend en waardig de val van de beschaving te aanschouwen. Dan liever roepend en schreeuwend tot het laatst.’
       Dat is inderdaad een kwestie van persoonlijkheid en stijl – die zich niet alleen stelt bij de ondergang van de beschaving in zijn geheel, maar ook bij de ondergang van elk mens afzonderlijk. Velen zullen hierbij denken aan het gedicht van Emily Dickinson aan de ene kant, en dat van Dylan Thomas aan de andere kant. 

Because I could not stop for Death -
He kindly stopped for me -
The Carriage held but just Ourselves -
And Immortality.

versus

Do not go gentle into that good night,
Old age should burn and rave at close of day;
Rage, rage against the dying of the light.