maandag 1 juni 2026

Ayn Rand en het marxisme

    Ik heb niets met Ayn Rand, al noem ik mijzelf soms een libertariër. Bij andere libertariërs, waar ik wel iets mee heb, ligt dat anders. Die halen inderdaad een deel van hun inspiratie bij Rand. Robert Nozick, die een grondige kritiek op haar ideologisch manifest in Atlas Shrugged formuleerde, noemde haar romans ‘boeiend, levendig, verhelderend en inspirerend.’ En Charles Muray van wie veel opvattingen ‘at outright odds’ zijn met de Randiaanse filosofie is altijd gefascineerd gebleven door de beschrijving van Galt’s Gulch de libertaire utopie – net het stuk in Atlas Shrugged dat mij het meeste tegenstaat.
     Maar Rand, dat moet ik toegeven, had bepaalde dingen heel goed begrepen. Ik zag een meme voorbijkomen met een Ayn Rand-citaat. Ik betwijfel de authenticiteit ervan, maar het vat goed samen waarom het politieke debat zo moeilijk verloopt.  

“De marxistische economie is grondig onderuitgehaald, weerlegd en in diskrediet gebracht. Toch verhindert dat niet dat mensen diezelfde marxistische economie blijven verdedigen. Waarom? Mensen hangen het collectivisme niet aan omdat zij een verkeerde economische theorie onderschrijven. Zij onderschrijven een verkeerde economische theorie omdat zij het collectivisme aanhangen. Je kunt oorzaak en gevolg niet omdraaien. Je kunt de oorzaak niet vernietigen door het gevolg te bestrijden. Dat is even zinloos als proberen de symptomen van een ziekte te elimineren zonder de ziektekiemen aan te pakken.”

 

     Hoogstens zou een vijand van het liberalisme de redenering mutatis mutandis kunnen omkeren. Ook zou men kunnen opmerken dat het collectivistische instinct niet helemaal samenvalt met het egalitaire instinct.


1 opmerking:

  1. Net omdàt u niks hebt met Ayan Rand vermeld ik graag dat op het einde van haar leven werd bewezen dat libertariërs grote egoïsten kunnen zijn die ondanks hun praatjes de gemeenschap waarvan ze deel uitmaken kunnen 'melken'. Voor marxisten geldt dat natuurlijk evenzo.

    BeantwoordenVerwijderen