Tom Naegels en het asielbeleid

 

    Men zou willen dat alle opiniestukken zo helder en redelijk waren als dat van Tom Naegels in De Standaard (13/6): Zelfs als het migratiepact werkt, zullen we niet merken dat het werkt.*  Ik ben het helemaal eens met de titel, half eens met de redenering, en helemaal oneens met de conclusie. Op zijn FB-pagina heeft Naegels zijn stuk nog eens samengevat: 

In mijn column van vandaag maak ik een punt waar ik al eerder op gehamerd heb: je kunt proberen, met een alsmaar strenger beleid, om de instroom van asielzoekers of migranten in het algemeen te doen dalen. Maar dat is au fond niet het echte doel van dat strengere beleid – het echte doel is dat de kiezers zullen mérken dat die instroom gedaald is, dat ze het zullen waarderen dat hun bezorgdheid serieus genomen is, en dat ze als reactie daarop stoppen met voor uiterst-rechts te stemmen … Maar zo werkt dat niet. Kijk naar de peiling van HLN en VTM van vandaag: het VB blijft de grootste partij, ondanks het feit dat de migratiecijfers gedaald zijn, ondanks het feit dat Anneleen Van Bossuyt daar trots over communiceert, en ondanks het feit dat deze regering erin slaagt om verder van migratie niet zo’n issue te maken. Die kiezers … vinden nog steeds dat er te veel migranten zijn. Kiezers … weten meestal niet welke nieuwe procedures in werking zijn gesteld om de instroom te beperken, en zij weten niet of die procedures doen wat ze moeten doen. Zij weten überhaupt ook niet hoeveel mensen er op een jaar naar België komen, en ze weten dus ook niet of dat aantal gedaald is. En zelfs als ze dat allemaal wél weten: “te veel migranten” is een aanvoelen. 50.000 per jaar kan als te veel aanvoelen, maar 30.000 per jaar kan net zo goed als te veel aanvoelen. Emotioneel zijn dat cijfers van eenzelfde grootte-orde. In je dagelijkse leven merk je het verschil niet …

      En in De Standaard besluit Naegels zijn stuk als volgt:

 Het enige waarop je dan nog kunt hopen, is dat [de kiezers] in hun dagelijkse omgeving zullen merken dat het aantal mensen van kleur zichtbaar vermindert. Maar dat is een demografische evolutie die zelfs het striktste migratiebeleid niet voor elkaar krijgt. 

      Naegels ziet maar één mogelijke drijfveer die redelijke politici ertoe kan brengen om een strikt migratiebeleid te voeren: het tegenhouden van uiterst-rechts. Het is een doelstelling die hijzelf ‘in wezen onderschrijft.’ Er is echter een veel belangrijker reden voor de immigratiebeperking: de integratie van de reeds aanwezige migranten mogelijk maken. Die integratie is onmogelijk zolang de migranten sneller binnenkomen dan ze cultureel geassimileerd raken. Waarschijnlijk zijn er nu al te veel om een assimilatie op middellange termijn mogelijk te maken; het enige waar we nog op kunnen hopen is de héél lange termijn.
     Naegels heeft gelijk als hij stelt dat het brede publiek het niet eens zou merken als de asielinstroom fors daalde. Natuurlijk is dat zo, want het enige dat je met zo’n ‘daling’ zou merken is een verdere tóename, zij het aan een vertraagd tempo. De mensen merken dus geen daling, omdat er geen daling is. Om het in Naegels zijn woorden te zeggen: ook met een strikte migratiebeperking neemt ‘het aantal mensen van kleur in hun dagelijkse omgeving’ tóe.
     Mijn moeder ging dertig jaar geleden in Menen wonen. Er moeten toen enige migranten in het straatbeeld aanwezig zijn geweest, maar mijn moeder merkte die niet, omdat ze zo’n kleine minderheid gewoon was. In Wervik zag je in de jaren 60 ook al wat Algerijnen rondlopen die af en toe de Frans-Belgische grens overstaken. Sommige van hen bezochten onze bioscoop. Maar 15 jaar geleden, naar haar schatting, begon de zichtbaarheid van migranten in Menen snel toe te nemen.
      Die 15 jaar moet een juiste schatting zijn. Ik stond enkele weken geleden bij de bakker op de Menense markt en voor mij was een Pakistaanse vrouw aan het kletsen met de bakkersvrouw. Bleek dat die Pakistaanse in Menen geboren was. Vijftien jaar geleden was ze met haar man naar Pakistan verhuisd om voor zijn zieke vader te zorgen. Haar kinderen hadden Urdu op school gesproken maar in de huiselijke kring werd het Menens dialect in ere gehouden. Nu was ze met haar gezin voor goed naar Menen teruggekeerd. En wat was ze geschrokken: ‘Vijftien jaar geleden waren mijn man en ik hier de enige vreemdelingen.’ 
     Naegels heeft alweer gelijk dat die zichtbaarheid van migranten zelfs met het striktste migratiebeleid nog zal toenemen door de demografische evolutie. Daar valt niets tegen te beginnen. Maar we kunnen hopen op een andere evolutie. Toen de migranten in Menen aankwamen droeg een deel van de vrouwen een hoofddoek en en een vormloze jurk, tot groot ongenoegen van mijn modebewuste moeder. Maar drie of vier jaar geleden begon die hoofddoekdracht plots heel snel toe te nemen. Dat lag niet aan de demografie, maar aan de imams.
     Het appartement van mijn moeder ligt recht tegenover de technische school waar ze zelf ooit nog lesgegeven heeft. ’s Middags en s’avonds ziet ze de meisjes buitenstromen uit de school en zodra ze de schoolpoort voorbij zijn doen ze allemaal snel een hoofddoek om. Drie of vier jaar geleden was dat nog niet zo. Dát is dus óók een zichtbaar proces en we mogen hopen dat het, in tegenstelling tot de demografie, wel omkeerbaar is: dat die meisjes, of hun toekomstige dochters of kleindochters, die hoofddoek weer zullen afdanken. Dat kan bruusk gebeuren in een opwelling van feministische rebellie of als onderdeel van een generatieconflict, dan wel voorafgegaan worden door een langzaam veranderende betekenis van de hoofddoek. ’t Zou in elke geval een vorm van zichtbare integratie zijn.
     Nog twee randbemerkingen. De regering slaagt erin, schrijf Naegels, ‘om van de migratie niet zo’n issue te maken’. Dat is verstandig van de regering. Maar hier kan de linksliberale pers misschien een les uit trekken. Je zou verwachten dat men van die kant evengoed probeert om de migratie- en asielkwestie weg te houden van de voorpagina, zodat uiterstrechts het thema niet niet op een schoteltje aangeboden krijgt. Maar de linksliberale journalisten kunnen hun geëngageerde mond niet houden over één klein onderdeel van de migratiekwestie: de gebrekkige opvang van asielzoekers. Ze zouden die kwestie, als ze er dan toch over moeten schrijven, beter kort en droog behandelen.
     En over de electorale berekeningen van Naegels nog dit. Het is inderdaad onmogelijk om door strenge asielprocedures uit te werken een antimigrantenpartij als Vlaams Belang electoraal te laten verschrompelen. Er zullen altijd mensen zijn die vinden dat er ‘te veel’ migranten zijn, en er zullen onder die migranten altijd voldoende criminelen (of terroristen) zijn om racistische gevoelens op te wekken. Je kunt de aanhang van extreemrechts dus niet wegtoveren of zelfs maar halveren. Maar het afsnoepen van een paar procentjes kan al een heel verschil maken.
     Daarbij kan het helpen dat Anneleen Van Bossuyt rond migratie ten minste iéts doet en ten minste énig resultaat bereikt, en dat ze in haar communicatie verduidelijkt dat sommige zaken in de goede richting evolueren. En dat kiezers geen acht slaan op de héél lange termijn is niet waar. Als mijn moeder tegen hoofddoeken fulmineert, eindigt ze altijd met de hoop dat haar kleindochters en achterkleindochters die  nooit zullen moeten dragen.
     Is het Europese migratiepact een voorbeeld van zaken die in de goede richting evolueren? Dat weet ik niet. Ik ga dat niet van naaldje tot draadje uitpluizen, maar als ik zie hoe links er zijn gal over spuwt, dan moet er toch iets goed aan zijn. 

*Als men over asielmigratie graag opinies leest, kan men ook terecht bij het laatste stuk van Marc Elchardus in De Morgen. Twee citaten: 

In Europa besteden we meer aan het afhandelen van de asielprocedure dan de VN wereldwijd aan vluchtelingenhulp… en het resultaat is dat negen op de tien asielzoekers hier blijven, legaal of illegaal. 

En de totaalkost voor ons land om asielzoekers uit te wijzen vat Elchardus als volgt samen: 

We besteden dus meer dan een miljard om ongeveer 4.200 mensen die hier niet moeten zijn het land te doen verlaten ... Dat komt neer op een kwart miljoen per opgevolgd uitwijsbevel.